بازار قهوه در آبان ۱۴۰۵: سیل صادرات برزیل، سقوط روبوستا و کمیابی قهوه شسته
در آبان ۱۴۰۵ فراوانی محصول برزیل بالاخره از مزرعه به بندر میرسد و صادرات این کشور رکورد تاریخی ماهانه را میشکند. همزمان برداشت روان ویتنام قیمت روبوستا را به پایینترین سطح نزدیک به سه سال اخیر میبرد. با این حال موجودی انبارهای بورس هنوز نزدیک کف چند دهه است، گلدهی فصل بعد برزیل زیر سایه گرمای النینو قرار دارد و قهوه شسته خاستگاههای آفریقا و آمریکای لاتین کمیابتر از قهوههای پایه است. بازار از تنگنای مهر فاصله میگیرد، اما این گشایش برای همه انواع قهوه یکسان نیست.
- صادرات برزیل
- رکورد تاریخی
- تسهیلکننده عرضه
- حدود ۵٫۳ میلیون کیسه در اکتبر؛ بیشترین حجم ماهانه از ۱۹۹۰
- روبوستا
- رو به فراوانی
- تسهیلکننده عرضه
- برداشت روان ویتنام و پایینترین قیمت نزدیک به سه سال اخیر
- موجودی انبارهای بورس
- هنوز کم
- محدودکننده عرضه
- نزدیک کف ۲۷ ساله، با نشانههای اولیه ورود محموله تازه
- گلدهی فصل ۲۰۲۷/۲۸ برزیل
- مطلوب اما شکننده
- اثر خنثی
- تثبیت میوه تا آذر روشن میشود؛ گرما ریسک ریزش گل است.
- قهوه شسته
- کمیاب
- محدودکننده عرضه
- اتیوپی بیشتر طبیعی عرضه میکند؛ آمریکای مرکزی تازه برداشت را آغاز میکند.
- تقاضای جهانی
- در حال بازگشت
- محدودکننده عرضه
- با افت تورم قهوه، خرید مصرفکننده دوباره بالا میرود.
رویدادهای اثرگذار
رویدادها بر اساس شدت اثر مرتب میشوند و برچسب هر رویداد جهت اثر آن بر دسترسی به قهوه سبز را نشان میدهد، نه جهت قیمت.
برزیل بیشترین صادرات ماهانه تاریخ خود را ثبت میکند
بر اساس گزارش شورای صادرکنندگان قهوه برزیل (Cecafé) که ۲۰ آبان منتشر میشود، این کشور در اکتبر حدود ۵٫۳۳ میلیون کیسه قهوه صادر میکند؛ ۲۸ درصد بیشتر از سال قبل و بالاترین رقم ماهانه از آغاز ثبت آمار در ۱۹۹۰. سهم قهوه سبز با حدود ۵ میلیون کیسه خود یک رکورد جداگانه است. دلیل اصلی، رسیدن دیرهنگام محصول بزرگ امسال به بنادر است؛ همان تأخیری که در مهر باعث شد فراوانی برزیل در بازار احساس نشود.
روبوستا با برداشت روان ویتنام به پایینترین سطح نزدیک به سه سال اخیر میرسد
برداشت در ارتفاعات مرکزی ویتنام بدون اختلال جدی پیش میرود و انجمن قهوه و کاکائوی ویتنام (VICOFA) تولید ۲۰۲۶/۲۷ را حدود ۲٫۱ میلیون تن، یعنی ۵ درصد بیشتر از سال قبل، برآورد میکند. قیمت داخلی قهوه در ویتنام از بیش از ۹۴ هزار دانگ در هر کیلو در اواسط مهر به حدود ۸۳ هزار دانگ در اواسط آبان میرسد و قیمت بورسی روبوستا در پایان ماه به پایینترین سطح حدود دو سال و نُه ماه اخیر میرسد. سازمان بینالمللی قهوه (ICO) نیز میانگین ماهانه روبوستا را در پایینترین سطح از بهمن ۱۴۰۲ گزارش میکند.
موجودی انبارهای بورس نزدیک کف میماند، اما محمولههای تازه در صف درجهبندی هستند
موجودی عربیکای تأییدشده بورس ICE در آبان میان حدود ۲۲۵ تا ۲۴۱ هزار کیسه نوسان میکند و گزارشها از ثبت دوباره کف ۲۷ ساله در نیمه دوم ماه خبر میدهند. نشانه امیدوارکننده این است که حجم قهوههای در انتظار درجهبندی در انبارها از ۱۰۰ هزار کیسه میگذرد؛ یعنی بخشی از محصول برزیل در راه ورود به ذخایر است. سررسید قرارداد آذرماه (اولین روز اعلام تحویل: ۲۸ آبان) آزمون اصلی این روند است.
گلدهی برزیل برای فصل ۲۰۲۷/۲۸ خوب پیش میرود، اما گرما هنوز تهدید است
مرکز مطالعات اقتصاد کشاورزی برزیل (Cepea) گلدهی مناطق اصلی را مطابق انتظار و تشکیل اولیه میوه را در بیشتر مناطق مثبت گزارش میکند. فصل آینده سال کمبار چرخه دوسالانه عربیکاست، پس حتی گلدهی خوب هم به تکرار رکورد امسال نمیرسد. در سرادو مینیرو تثبیت میوه تا آذر روشن نمیشود و در موجیانا گرمای مداوم و النینو ممکن است باعث ریزش زودهنگام گل و میوه جوان شود. گزارش وزارت کشاورزی آمریکا شدت النینو را تا دیماه بالا پیشبینی میکند.
برداشت تازه اتیوپی بیشتر طبیعی است تا شسته
برداشت اتیوپی در آبان به اوج نزدیک میشود. قیمت بالای میوه قهوه در فصل گذشته باعث شد بسیاری از کشاورزان میوه را خودشان در خانه خشک کنند و به ایستگاههای شستوشو نفروشند؛ فعالان بازار انتظار تکرار این الگو را دارند. نتیجه، فراوانی نسبی قهوههای طبیعی و کمیابی قهوههای شسته است. پیشبینی بارش کمتر از معمول و دمای بالاتر برای بخشهایی از کشور نیز کیفیت مناطق ممتاز جنوب را زیر ذرهبین قرار میدهد.
شکاف قیمت میان قهوههای شسته و طبیعی بیشتر میشود
در گزارش ماهانه سازمان بینالمللی قهوه، شاخصهای قهوههای شسته کلمبیا و سایر عربیکاهای شسته (Other Milds) بالا میروند، در حالی که روبوستا افت میکند. به بیان ساده، بازار قهوه پایه ارزانتر میشود، اما قهوه تمیز و شستهای که رستریهای تخصصی به آن نیاز دارند، هنوز با فاصله زیاد گرانتر معامله میشود. فراوانی اخیر بیشتر به سود ترکیبهای پایه و اسپرسوهای پرکافئین است تا قهوههای تکخاستگاه.
اتیوپی صادرات فصل اول را با رشد ۱۵ درصدی و رکورد فروش به چین آغاز میکند
سازمان قهوه و چای اتیوپی (ECTA) درآمد سه ماه نخست سال مالی را بیش از ۸۷۸ میلیون دلار از صادرات حدود ۱۳۱ هزار تن اعلام میکند. چین با بیش از ۱۰۰ میلیون دلار برای نخستین بار به رکورد سهرقمی میرسد و پس از عربستان و آلمان سومین مقصد قهوه اتیوپی است. رشد سریع تقاضای آسیا یعنی رقابت برای لاتهای خوب اتیوپی، بهویژه یرگاچفه، گوجی و سیداما، از هر زمان دیگری بیشتر است.
پیشنهاد مالیات بر ارزش افزوده ۱۹ درصدی بر قهوه سبز در کلمبیا
در لایحه اصلاح مالیاتی کلمبیا پیشنهاد میشود قهوه سبز که امروز از مالیات بر ارزش افزوده معاف است، مشمول نرخ ۱۹ درصد شود. فدراسیون ملی قهوهکاران (FNC) و صادرکنندگان با آن مخالفت میکنند. اگر تصویب شود، فشار هزینه بر زنجیره داخلی بالا میرود و ممکن است در اوج برداشت اصلی، جریان فروش کشاورزان را کند کند. این موضوع هنوز در مرحله پیشنهاد است.
تقاضای مصرفکننده با افت تورم قهوه بازمیگردد
پس از دو سال گرانی، تورم قهوه در بازارهای اصلی فروکش میکند. در برزیل تورم سالانه قهوه از اوج حدود ۸۲ درصد به منفی ۱۷ درصد میرسد و فروش خردهفروشی در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ حدود ۲٫۳ درصد رشد میکند. تحلیلگران StoneX این را «تقاضای بهتعویقافتاده» میدانند، نه تقاضای از دسترفته. یعنی بخشی از مازاد برزیل با بازگشت مصرف جذب میشود و تصویر مازاد بزرگ را کمرنگتر میکند.
اجرای قانون EUDR طبق برنامه در ۹ دی باقی میماند
با وجود درخواست برخی رستریهای بزرگ اروپایی برای تعویق دوباره، تا پایان آبان نشانهای از تغییر تاریخ ۹ دی ۱۴۰۵ (۳۰ دسامبر ۲۰۲۶) دیده نمیشود. شرکتهای بزرگ و متوسط از این تاریخ و شرکتهای کوچک از تیر ۱۴۰۶ باید ردیابی مزرعه را اثبات کنند و قهوه فوری از سال بعد مشمول قانون میشود. خریداران اروپایی در این هفتهها لاتهای دارای مدرک را زودتر قفل میکنند.
بورس قهوه سنتی ۱۴۴ ساله جای خود را به قرارداد متریک میدهد
از ۱۹ آبان نخستین معاملات قرارداد جدید عربیکای متریک در بورس ICE انجام میشود؛ قراردادی با واحد دلار بر تن و حجم ۱۰ تن در هر لات، همشکل با قرارداد روبوستا. قرارداد قدیمی C که از سال ۱۸۸۲ با واحد سنت بر پوند معامله میشود، بهتدریج کنار میرود و مارس ۲۰۲۸ آخرین سررسید آن است. این تغییر اثر فوری بر عرضه ندارد، اما در دو سال آینده زبان قیمتگذاری قهوه سبز در قراردادهای خرید را عوض میکند و مقایسه عربیکا و روبوستا را سادهتر میکند.
خرید قهوه پایدار در بزرگترین رستریها برای نخستین بار کاهش مییابد
بر اساس گزارش پلتفرم جهانی قهوه (GCP)، سهم قهوه سبز خریداریشده با استانداردهای پایداری در ۱۴ شرکت بزرگ از ۷۵ درصد به حدود ۶۹ درصد کاهش مییابد؛ نخستین افت از آغاز ثبت این آمار. قیمتهای بالای سالهای اخیر، خریداران بزرگ را به سمت قهوه ارزانتر و کممدرکتر میبرد. با نزدیک شدن اجرای قانون EUDR، این روند با فشار ردیابیپذیری در اروپا در تضاد قرار میگیرد.
خاستگاهها زیر ذرهبین
عرضه فراوان، کیفیت ناهمگن؛ تثبیت میوه تا آذر
برداشت روان و تولید بیشتر؛ فشار بر قیمت روبوستا
طبیعی فراوانتر، شسته کمیاب؛ رقابت چین برای لاتهای خوب
عرضه خوب؛ ابهام مالیات تازه بر قهوه سبز
بخش بزرگی از لاتها از پیش فروخته شده است.
محصول کوچکتر و کمبود نیروی کار؛ لاتهای تازه از اسفند میرسند.
تحلیل
از انبار خالی تا بندر شلوغ
یک ماه پیش، پرسش اصلی بازار این بود که چرا برداشت رکوردی برزیل احساس نمیشود. آبان پاسخ را میدهد: محصول دیر رسید، اما رسید. رکورد تاریخی صادرات ماهانه برزیل و برداشت روان ویتنام، فشار را از بازار قهوه پایه برمیدارد. انبارهای بورس هنوز خالیاند، اما صف محمولههای در انتظار درجهبندی نشان میدهد که بازسازی ذخایر آغاز شده است. همین تغییر، چشمانداز کوتاهمدت را از «محدود» به «نسبتاً متعادل» میبرد.
بازار دوسرعته: قهوه پایه ارزان میشود، قهوه شسته نه
مهمترین درس آبان این است که «بازار قهوه» دیگر یک قیمت ندارد. روبوستا با سرعت پایین میآید و عربیکای طبیعی برزیل فراوانتر میشود، در حالی که شاخص قهوههای شسته کلمبیا و آمریکای مرکزی حتی بالا میرود. در اتیوپی هم کشاورزان قهوه را طبیعی خشک میکنند و قهوه شسته کم میشود. برای خریدار قهوه تخصصی، تیتر «افت قیمت قهوه» گمراهکننده است. فراوانی اصلی در قفسه قهوههای پایه است، نه در لاتهای تمیز و شسته.
تقاضا ساکت ننشسته است
روایت «مازاد بزرگ» یک نیمه پنهان دارد. وقتی قیمت در قفسه فروشگاه پایین میآید، مصرفکنندهای که در دو سال گرانی خرید خود را کم کرده بود، دوباره بازمیگردد. برزیل، دومین مصرفکننده بزرگ جهان، رشد فروش را نشان میدهد و بازارهای تازهای مانند چین سهم بیشتری از قهوههای ممتاز آفریقا را میخرند. بخشی از مازاد کاغذی، پیش از رسیدن به انبارها جذب همین تقاضا میشود.
نگاه به زمستان
دو ماه آینده سرنوشت فصل بعد را روشن میکند. اگر گرمای النینو در آذر و دی گل و میوه جوان برزیل را نریزد، بازار با خیال آسودهتری وارد ۲۰۲۷ میشود. اگر چنین شود، بهویژه در سال کمبار چرخه دوسالانه، دوباره نگرانی عرضه بازمیگردد. همزمان، اجرای قانون EUDR از ۹ دی جریان لاتهای ردیابیپذیر را به سمت اروپا میکشد. برای خرید قهوه عربیکا اصل در زمستان، بهترین راهبرد این است که قهوه پایه را با خیال راحتتر بخرید و برای قهوههای شسته زودتر برنامهریزی کنید.
برای خریداران و کافهها چه معنایی دارد؟
فراوانی امسال بیشتر در قهوههای پایه برزیل و روبوستاست؛ برای ترکیبهای اسپرسو، قهوه ۷۰ ۳۰ و ترکیبهای پرکافئین، فرصت خوبی برای بستن قرارداد پایدارتر فراهم میشود.
ارزانتر شدن قهوه پایه به معنای ارزانتر شدن قهوه تخصصی نیست. قهوه شسته اتیوپی، کلمبیا و آمریکای مرکزی همچنان کمیاب و پرتقاضا میماند.
در قهوههای اتیوپی، فصل جدید بیشتر طبیعی است. منوی دمآوری و اسپرسوی تکخاستگاه برای این تغییر پروفایل طعم آماده باشد.
کافهها برای فصل زمستان مصرف چندماهه را پیشبینی کنند و با رستری درباره جایگزین هر لات از پیش هماهنگ شوند.
در رستری تی دی اس، هر لات تازه پیش از ورود به ترکیب کاپ میشود تا ورود محصول تازه برزیل و ویتنام طعم آشنای فنجان را تغییر ندهد.
آنچه در ماه آینده دنبال میکنیم
تثبیت میوه برزیل در آذر و ادامه گرمای النینو تا دیماه
روند موجودی انبارهای بورس پس از سررسید قرارداد آذرماه
سرعت فروش کشاورزان ویتنامی در اوج برداشت
نسبت قهوه شسته به طبیعی در نخستین لاتهای اتیوپی و وضعیت امنیتی این کشور
سرنوشت لایحه مالیاتی کلمبیا و اثر آن بر فروش کشاورزان
آغاز اجرای قانون EUDR در ۹ دی و جابهجایی جریان لاتها